Jeuk is het grootste probleem voor patiënten met urticaria. Vooral nachtelijke jeuk kan buitengewoon stressvol zijn, omdat het de slaap verstoort en een dramatische beperking van de kwaliteit van leven betekent.

Jeuk is bijzonder ernstig bij patiënten die lijden aan zogenaamde urticaria factitia. Hier leidt het krabben en wrijven van de huid tot het verschijnen van nieuwe netelroos en tot verdere jeuk. De geringste irritatie van de huid, bv. Onbewust wrijven van de huid tijdens de slaap, kan ernstige jeukaanvallen veroorzaken.

GAAPP_Urticaria_itching

Opkomst van jeuk

Het vrijkomen van histamine uit mestcellen leidt direct tot jeuk.
Veel stoffen kunnen jeuk veroorzaken. Het gemeenschappelijke kenmerk van deze stoffen is dat ze de neurotransmitter histamine afgeven aan het weefsel, dat een sleutelrol speelt bij het opwekken van jeuk. De zogenaamde mestcellen van het immuunsysteem geven bepaalde neurotransmitters af (vooral histamine). Vrijwel alle histamine die in de huid voorkomt, wordt opgeslagen in de zogenaamde mestcellen. Als deze cellen worden geactiveerd, dat wil zeggen dat deze cellen worden getriggerd door een prikkel, dan is dit het startsignaal voor een gelokaliseerde of diffuus verspreidende ontsteking van de huid. Als gevolg hiervan worden de haarvaten wijder, de huid zwelt op en wordt rood en jeukt, en vormen zich striemen.

Histamine stimuleert echter ook zenuwvezels in de huid, die vervolgens bepaalde jeukopwekkende stoffen (neuropeptiden) afgeven. Deze neuropeptiden veroorzaken niet alleen jeuk, maar activeren op hun beurt mestcellen, zodat een vicieuze cirkel begint die pas eindigt als er geen mestcellen en zenuwen meer kunnen worden geactiveerd. Mestcellen bevinden zich voornamelijk in de directe omgeving van bloedvaten en zenuwen. Daarom is de communicatie tussen mestcellen, vaatcellen en zenuwvezels uitstekend.

Na een insectenbeet of na contact met brandnetels voelen we de jeukopwekkende werking van histamine het sterkst. Naast stoffen die endogene histamine afgeven, bevat het gif van veel insecten en ook de gifstoffen die door jeukopwekkende planten worden geproduceerd, histamine, dat de huid binnendringt en deze irriteert. Deze prikkel zorgt ervoor dat we de huid schrapen of wrijven en zorgt ervoor dat er meer bloed op dit punt komt, zodat de irriterende stoffen sneller kunnen worden verwijderd.